Czy w diecie bezglutenowej potrzebne są suplementy?


Dieta bezglutenowa a suplementacja B12, cynku, żelaza i innych witamin - dowiedz się, jakie suplementy można rozważyć przy celiakii.

Dieta bezglutenowa a suplementacja witamin i składników mineralnych

Każda osoba z alergią na gluten czy celiakią powinna skonsultować swoje suplementy diety z lekarzem. Nie u każdego człowieka stosującego dietę bezglutenową występują niskie poziomy witamin i składników mineralnych, choć badania wskazują, że u 40% osób z celiakią stężenie m.in. żelaza i cynku jest poniżej norm.

Dieta bezglutenowa - wprowadzenie

Gluten jest wspólną nazwą dla konkretnej grupy białek, które powszechnie występują w pszenicy, jęczmieniu i życie. Tym samym wchodzi w skład mnogości produktów spożywczych - m.in. chleba, makaronów, kaszy bulgur, jęczmiennej i kuskusu. Dla większości populacji ludzkiej gluten jest w pełni bezpieczny. Są jednak osoby, u których występująca w glutenie gliadyna wywołuje reakcje niepożądane.

Dieta bezglutenowa polecana jest zatem przede wszystkim osobom, u których celiakia została zdiagnozowana. Spożywanie glutenu uszkadza kosmki jelitowe osób z celiakią, co sprawia, że ich jelita przestają prawidłowo funkcjonować oraz ujawniają się u nich problemy z trawieniem i wchłanianiem substancji odżywczych z pożywienia. Sama dieta bezglutenowa oczywiście pomaga, niemniej jest to dieta eliminacyjna i może się okazać, że osoby ją stosujące będą musieli sięgnąć po odpowiednie suplementy, aby uzupełnić zalecane poziomy witamin i składników mineralnych.

Witaminy i minerały, których może brakować osobom z nietolerancją glutenu

Dobrze zbilansowana dieta bezglutenowa powinna odbudować kosmki jelitowe i wyeliminować wiele objawów nietolerancji. Dieta ta jednak nie zawsze dostarcza odpowiednie ilości witamin i składników mineralnych. Badania1 poziomów składników odżywczych u pacjentów stosujących długoterminową dietą bezglutenową przez 2 lata wykazały zbyt niski poziom:

  • witaminy B12 u 30% pacjentów,
  • żelaza u 40%,
  • kwasu foliowego u 20%,
  • witaminy D u 25%
  • cynku u 40%.

Ponadto inne badania2 wskazują, że osoby z celiakią mają często zbyt małą ilość witaminy E oraz witaminy A3 . Aby mieć pewność dobrze dobranego suplementu diety przy nietolerancji glutenu, najlepiej skonsultować się ze swoim lekarzem.

Suplementy stosowane podczas diety bezglutenowej - działanie poszczególnych substancji odżywczych

Wszystkie witaminy i składniki mineralne, jakich suplementację można rozważyć, odgrywają ogromną rolę dla prawidłowego funkcjonowania naszego ciała i zachowania go w zdrowiu. Witamina B12 tworzy osłonki włókien nerwowych i wspiera syntezę neuroprzekaźników. Żelazo jest kluczowe dla produkcji hemoglobiny. Cynk odpowiada m.in. za płodność i funkcjonowanie układu odpornościowego, a kwas foliowy reguluje funkcjonowanie komórek w ciele człowieka. Witamina A wspiera układ odpornościowy i pozytywnie wpływa na metabolizm żelaza, a witamina E jest przeciwutleniaczem, który pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym.

Dieta bezglutenowa – czy ma jakieś efekty uboczne?

Poza osobami chorymi na celiakię, dieta bezglutenowa lub ograniczenie spożywania produktów zawierających gluten może być również wskazane osobom z alergią na gluten. Zauważa się jednak, że coraz więcej osób, u których nie zdiagnozowano żadnej z tych przypadłości, świadomie eliminuje to białko ze swojej diety, twierdząc, że czują się ogólnie lepiej, gdy nie jedzą glutenu. Czy jest to bezpieczne okaże się dopiero za kilka lat.

Czy dieta bezglutenowa może mieć skutki uboczne? To pytanie wywołuje obecnie głośną dyskusję zarówno wśród dietetyków, jak i lekarzy. Coraz więcej badań naukowych sugeruje, że mocno restrykcyjna dieta bezglutenowa, co do której nie istnieją potwierdzone przesłanki medyczne typu celiakia czy alergia, może zwiększać ryzyko rozwoju cukrzycy, otyłości i chorób sercowo-naczyniowych. Może to być spowodowane wyższą kalorycznością wielu produktów bez glutenu, takich jak choćby chleb z mąki bezglutenowej. Temat ten wymaga jednak dalszych badań.

Pure4me

[1] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6681258/

[2] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5209463/

[3] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3820055/

[4] https://celiac.org/about-celiac-disease/what-is-celiac-disease/

[5] https://pulsmedycyny.pl/jesc-gluten-czy-nie-jesc-892653

[6] https://pulsmedycyny.pl/gluten-nie-taki-straszny-936725